Πειράματα σε ζώα· βλάπτουν τα ζώα και τον άνθρωπο

Από την Έφη ∆όδουρα*

 

Brian Gunn /IAAPEA ©

Κουνέλια υποβάλλονται στο πείραμα Draize. (Photo courtesy of Brian Gunn /IAAPEA ©)

 

Στο πείραμα Draize, 100 ml συμπυκνωμένης ουσίας εγχύνεται στα μάτια 6 – 9 κουνελιών με πλήρεις αισθήσεις, αφού ακινητοποιηθούν σε κατασκευές από όπου εξέχουν μόνο τα κεφάλια τους. Τα μάτια τους κρατιούνται συνεχώς ανοιχτά με πιαστράκια και πολλές φορές σπάζουν το σβέρκο τους στην προσπάθειά τους να απεγκλωβιστούν. Υπάρχει όμως έστω κάποια χρησιμότητα στο πείραμα αυτό; «Δεν γνωρίζω ούτε μία περίπτωση όπου οφθαλμίατρος να χρησιμοποίησε τα πορίσματα αυτά για τη θεραπεία ασθενούς», λέει ο οφθαλμίατρος Steven Kaufman, M.D., του New York University Medical Center. Παρ’ όλα αυτά, το πείραμα Draize χρησιμοποιείται από πολλές εταιρείες, κατόπιν υποδείξεων των νομικών και ασφαλιστικών τους συμβούλων, ώστε να είναι καλυμμένες σε περίπτωση μηνύσεων. Το γεγονός ότι ένα προϊόν έχει δοκιμαστεί σε ζώα δεν σημαίνει πως έγιναν αλλαγές σε αυτό μετά το πείραμα ώστε να είναι λιγότερο επικίνδυνο, συνεπώς η ένδειξη «κλινικά δοκιμασμένο» είναι τελείως παραπλανητική. Τα πειράματα σε ζώα προστατεύουν τις εταιρείες, όχι τους καταναλωτές.

Πολλοί πλέον πιστεύουν πως είναι ηθικά καταδικαστέο το να πειραματίζεσαι, να βασανίζεις, να τραυματίζεις και να σκοτώνεις εσκεμμένα οποιοδήποτε ζώο στο όνομα της ωφέλειας για τον άνθρωπο (ή για άλλο ζώο). Πέρα όμως από το αν είναι ανήθικα, τα πειράματα σε ζώα είναι σαφώς αναξιόπιστα και παραπλανητικά, σε βαθμό που θέτουν σε κίνδυνο ακόμη και τη ζωή μας. Οι διαφορές ανάμεσα στους οργανισμούς των ζώων και των ανθρώπων είναι μεγάλες, το ίδιο και στις ασθένειες από τις οποίες προσβάλλονται. Ομοίως, τα φάρμακα έχουν διαφορετική επίδραση στα ζώα από ό,τι σε μας.

Για παράδειγμα:

  • Η χλωρίνη προκαλεί ήπιο ερεθισμό στο δέρμα του κουνελιού, αλλά σοβαρό ερεθισμό στο ανθρώπινο δέρμα.
  • Η πενικιλίνη, που έχει σώσει τόσες ανθρώπινες ζωές, είναι τοξική για τα ποντίκια.
  • Το αρσενικό, ισχυρό δηλητήριο για τους ανθρώπους, δεν επηρεάζει σημαντικά τα πρόβατα.
  • Η ασπιρίνη προκαλεί εκ γενετής ανωμαλίες στα περισσότερα είδη, όχι όμως στον άνθρωπο.
  • Το βενζόλιο προκαλεί καρκίνο στον άνθρωπο, αλλά όχι στα ποντίκια.
  • Τα σταφύλια μπορούν να προκαλέσουν νεφρική ανεπάρκεια στους σκύλους.
  • Οι χιμπαντζήδες έχουν ανοσία σε AIDS, ελονοσία και ηπατίτιδα Β.

 

Μας συγχωρείτε… λάθος!

Σύμφωνα με το British Medical Journal, 5% των εισαγωγών σε νοσοκομεία οφείλεται σε παρενέργειες φαρμάκων (ADR). Το 2% των ασθενών που εισάγονται με διάγνωση ADR πεθαίνουν. Αυτό σημαίνει 18.000 θάνατοι το χρόνο, δηλαδή 3 φορές περισσότεροι από τους θανάτους σε τροχαία στο Ην. Βασίλειο. Οι παρενέργειες φαρμάκων είναι η τέταρτη κύρια αιτία θανάτου που μπορεί να αποφευχθεί. Σε οικονομικούς όρους, υπολογίζεται πως οι παρενέργειες φαρμάκων κοστίζουν στο αγγλικό σύστημα υγείας 500 εκατ. λίρες το χρόνο. Τα πειράματα σε ζώα είναι ο κύριος τρόπος δοκιμής των φαρμάκων.

Η λίστα των φαρμάκων και ουσιών που «πέρασαν» τα τεστ σε ζώα, αλλά αποδείχθηκαν εκ των υστέρων είτε αναποτελεσματικά είτε επικίνδυνα ή ακόμη και θανατηφόρα σε ανθρώπους και αποσύρθηκαν, είναι τεράστια. Ακόμη και χρησιμοποιώντας τον πλησιέστερο στον άνθρωπο οργανισμό, τον πίθηκο, τα αποτελέσματα των δοκιμών είναι παραπλανητικά.

Isoprenaline (για το άσθμα): Οι δόσεις του αποδείχθηκαν πολύ υψηλές για τους ανθρώπους.
Thalidomide: Κυκλοφόρησε στη γερμανική αγορά ως ένα θαυμάσιο καταπραϋντικό για εγκύους και θηλάζουσες. Τουλάχιστον 10.000 παιδιά γεννήθηκαν με σημαντικές δυσπλασίες, προτού αποσυρθεί το φάρμακο.
Clioquinol: Κυκλοφόρησε στην Ιαπωνία τη δεκαετία του ’70 ως αντιδιαρροϊκό. Στους ανθρώπους όχι μόνο προκαλούσε διάρροια, αλλά αναφέρθηκαν περίπου 30.000 περιπτώσεις όπου προκάλεσε τύφλωση, παράλυση ή και θάνατο έως ότου αποσυρθεί.
Carbenoxalone: Προκάλεσε στους ανθρώπους κατακράτηση υγρών, που σε κάποιες περιπτώσεις οδήγησε σε ανακοπή καρδιάς.
Vioxx (παυσίπονο): Αποσύρθηκε όταν μελέτη σε 8.000 ασθενείς έδειξε πως προκαλούσε υψηλό κίνδυνο καρδιακής προσβολής.
Aidsvax (εμβόλιο κατά του ιού HIV): Εμβολιάστηκαν 8.000 εθελοντές ομάδων υψηλού κινδύνου, πριν καταλάβουν ότι το εμβόλιο δεν τους προστατεύει.
Rezulin (για το διαβήτη): Αποσύρθηκε 3 χρόνια μετά την κυκλοφορία του, διότι προκαλούσε ηπατική ανεπάρκεια στον άνθρωπο.
Sudan I (χρωστική): Χρησιμοποιήθηκε από μεγάλη εταιρεία τροφίμων (Premier Foods) μέχρις ότου συνδέθηκε με την πρόκληση καρκίνου.

Από την άλλη πλευρά, φάρμακα που πραγματικά μπορούν να σώσουν τον άνθρωπο καθυστέρησαν, ακόμη και δεκαετίες, γιατί «απέτυχαν» σε πειράματα με ζώα. Ο Richard Klausner, διευθυντής του National Cancer Institute της Αμερικής, δηλώνει: «Το NCI πιστεύει πως έχουμε χάσει θεραπείες για τον καρκίνο απλώς γιατί απέτυχαν στα πειράματα σε ποντίκια».

 

Brian Gunn /IAAPEA ©

Photo courtesy of Brian Gunn /IAAPEA ©

 

Γιατί συνεχίζουμε τα πειράματα στα ζώα;

Υπάρχουν αρκετοί λόγοι, μεταξύ των οποίων:

  • Είναι παράδοση ή συνήθεια. Οι περισσότεροι επιστήμονες δεν αμφισβητούν τις πρακτικές, γιατί… έτσι διδάχθηκαν. Αυτό έκαναν πάντα οι καθηγητές τους, οι συνάδελφοί τους, αυτό λένε τα βιβλία τους.
  • Τα πειραματόζωα είναι κερδοφόρος επιχείρηση και μεγάλες εταιρείες έχουν επενδύσει σημαντικά κεφάλαια. Η φαρμακοβιομηχανία είναι η πιο επικερδής βιομηχανία στον κόσμο και τα συμφέροντά της υπερασπίζονται ακόμη και κυβερνήσεις. Τα πειράματα σε ζώα βολεύουν τις φαρμακοβιομηχανίες, γιατί τα δεδομένα που προκύπτουν μπορούν να τα παρουσιάσουν όπως θέλουν.
  • Το σημαντικότερο: τα πειράματα σε ζώα προσφέρουν στις εταιρείες άλλοθι όταν μηνύονται από ανθρώπους τους οποίους τα φάρμακά τους έβλαψαν ή σκότωσαν.
  • Ο τομέας απασχολεί αρκετούς εργαζομένους – αυτοί και οι οικογένειές τους έχουν άμεσο συμφέρον.

 

Μέθοδοι έρευνας χωρίς πειράματα σε ζώα

Σήμερα, ιδιαίτερα με την πρόοδο της ιατρικής τεχνολογίας, υπάρχουν σημαντικές εναλλακτικές μέθοδοι πειραμάτων. Ολοένα και περισσότεροι επιστήμονες αντιλαμβάνονται τη σημασία και χρησιμότητα των ανθρώπινων ιστών και κυττάρων που κατέληγαν στα σκουπίδια, π.χ. ύστερα από ένα χειρουργείο. Ο ομφάλιος λώρος είναι πλούσιος σε βλαστικά κύτταρα, ένα νέο και ταχύτατα αναπτυσσόμενο πεδίο έρευνας. 100 γραμμάρια δωρεάς ανθρώπινου συκωτιού προσφέρει 1 δισεκατομμύριο κύτταρα στους ερευνητές για να πειραματιστούν. Στην πραγματικότητα, το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη κατάλληλων ανθρώπινων ιστών, αλλά η άρνηση των εταιρειών να εγκαταλείψουν τους ζωικούς.

Η επιλογή της έρευνας χωρίς πειράματα σε ζώα φαίνεται πως τελικά αποτελεί μονόδρομο, αφού αφενός σημαίνει καλύτερη ανθρώπινη υγεία και αφετέρου το τέλος στον ανείπωτο βασανισμό εκατομμυρίων πειραματόζωων.

 

Photo courtesy of

Photo courtesy of Brian Gunn /IAAPEA ©

 

Σε νούμερα…

Πόσα; Κάθε χρόνο, μόνο στην Αγγλία, γίνονται περισσότερα από 3,5 εκατομμύρια πειράματα σε ζώα, ενώ ετησίως θανατώνονται ως ακατάλληλα ή πλεονάζοντα 5 έως 6 εκατομμύρια πειραματόζωα. Υπολογίζεται πως σε όλο τον κόσμο γίνονται περισσότερα από 100 εκατ. πειράματα σε ζώα ετησίως. Ειδικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν απαγορευθεί, από το 2009, τα πειράματα σε ζώα που αφορούν στη βιομηχανία καλλυντικών.
Ποια; Όλα τα ζώα «κάνουν» για πειραματόζωα: ποντίκια, αρουραίοι, χάμστερ, κουνέλια, γάτες, σκύλοι, γουρούνια, πρόβατα, κατσίκες, πρωτεύοντα θηλαστικά (μαϊμούδες, χιμπαντζήδες κ.λπ.), ψάρια, πουλιά, ερπετά, αμφίβια, χταπόδια κ.ά.
Πώς; Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται συχνά θυμίζουν ανθρώπινους βασανισμούς: πείνα, δίψα, ηλεκτροσόκ, ακρωτηριασμοί, τεστ αντοχής στον πόνο, τοξικά αέρια, μόλυνση με θανατηφόρους ιούς ή ασθένειες που καταστρέφουν τα ζωτικά όργανα.
Ποιοι; Πειράματα σε ζώα κάνουν φαρμακευτικές και χημικές εταιρείες, πανεπιστήμια, νοσοκομεία, ακόμη και ο στρατός (συμβατικά, χημικά και βιολογικά όπλα).

* Η Έφη Δόδουρα είναι πρόεδρος του Φιλοζωικού Σωματείου Θεσσ/νίκης «Ο Άργος» και μέλος Δ.Σ. της Ομοσπονδίας για τα Δικαιώματα των Ζώων στην Ελλάδα (CIDAG).



Tags: × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × × ×

3 Σχολια

  1. Είναι στο χέρι μας να τους πείσουμε να σταματήσουν τα πειράματα σε ζώα. 1. Με το να μην αγοράζουμε καλλυντικά/απορρυπαντικά κλπ που δοκιμάζονται σε ζώα, 2. Με το να πιέζουμε για σχετική νομοθεσία στην Ε.Ε., 3. Με το να ενημερώνουμε τους γύρω μας 🙂

  2. Θα τους άρεσε να κάνουν πειράματα σε αυτούς ;;;

  3. απαισιο και καταδικαστεο στους εαυτους τους να πειραματίζονται

Σχολιαστε

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*